Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV vừa khuyến cáo các kênh truyền hình nước này nên ngừng phát các quảng cáo quá khêu gợi trong suốt kỳ nghỉ hè để bảo vệ sự trong sáng cho trẻ em.

Những mẫu quảng cáo lộ liễu cho việc bơm ngực, đồ lót phụ nữ, mỹ phẩm và những thuốc men chưa được chứng minh công dụng vẫn đang được phát đều đặn trên các đài địa phương. Trong một quảng cáo cho việc tăng kích cỡ vòng 1, một cô gái với bộ ngực lép đi ngang qua người đàn ông và một giọng nói vang lên: “Quá nhỏ là không tốt. Nhưng khi cô gái khác với bộ ngực lớn hơn xuất hiện, người đàn ông kêu lên “Càng to càng tốt!.

Các nhà chuyên môn cho biết, những quảng cáo dạng này thể hiện sự phân biệt đối xử và sự thiếu tôn trọng đối với người phụ nữ, cũng như có thể làm cho thanh thiếu niên lạc hướng trong suy nghĩ và lối sống.

Rất nhiều vị phụ huynh muốn gửi con cái họ tới các trại hè hay tham gia các khoá học thể dục thể thao trong suốt kỳ nghỉ hơn là để chúng ở nhà cả ngày xem TV, hãng CCTV dẫn thêm. Một bà mẹ phát biểu: “Con gái tôi nói với tôi rằng nó sẽ không ăn bánh ngọt nữa, vì nếu cứ ăn nó sẽ không có một thân hình hấp dẫn và đám con trai sẽ không để ý đến nó“.

Các cơ quan chức năng Trung Quốc đang cố gắng làm trong sạch những mẫu quảng cáo truyền hình thô tục hiện vẫn xuất hiện đầy rẫy trên các đài địa phương, đặc biệt là những quảng cáo về những phương thuốc kỳ diệu hay những cách để lôi cuốn người khác giới.

Advertisements

Poster giới thiệu bộ phim “Thượng đế bó tay” có đoạn: “Đang ngất ngây như con gà tây từ công danh đến duyên tình, Richard ngỡ ngàng càng cua khi biết mình chỉ là con nuôi. Cuộc đời thật dã man như con ngan…”.

Trong lĩnh vực điện ảnh, việc sử dụng slogan đang dần trở thành quen thuộc đối với nhiều tác phẩm. Gần đây, trên những poster, pano quảng cáo phim chiếu rạp, bắt đầu thấy xuất hiện nhiều câu slogan khá ấn tượng. Có những câu mang đậm tính “triết lý” như “10 thế kỷ… 1 tình yêu” (Người bất tử); “Hoa và máu – Tấn bi kịch dát vàng” (Hoàng Kim Giáp); “Chúng mãnh lực hơn tình yêu, mạnh bạo hơn lý lẽ và đủ khiến một đội thi hành pháp luật chơi trên luật pháp…” (Cớm đen); “Điều tàn khốc và bi thương của chiến tranh là khi có thể đánh tan 10 vạn quân thù lại không thể cứu được người yêu thương nhất. Binh pháp mặc công – không tạo người hùng” (Binh pháp mặc công).

Cảnh trong phim “Thượng đế bó tay” – Richard nổi điên với bố mẹ đẻ. Ảnh: Millenium.

Bên cạnh những slogan có cú pháp phức tạp đến đau đầu, lại có những hình thức đơn giản tạo sự tò mò hoặc hài hước cho người xem như: “Chuyện gì sẽ xảy ra khi chúng ta phải đối đầu với một kỷ nguyên băng hà mới?” (Đêm kinh hoàng); “Thời gian là vàng bạc? Ồ không, nó là chiếc điều khiển từ xa. Thử tưởng tượng cuộc sống là cuộn phim, bạn có thể tua nhanh hay chậm, thậm chí dừng hẳn” (Cú click huyền bí); “Một đứa bé trị giá 30 triệu đôla. Một phi vụ với… tã giấy và bình sữa” (Kế hoạch BB)…

Tất nhiên, không phải không có những slogan khiến khán giả sau khi xem phim xong phải thốt lên: không thể nào hay hơn. Điều đó đồng nghĩa với việc người viết đã phát hiện ra chính xác ý nghĩa của bộ phim, và rút lại chỉ trong một câu nhận xét đủ làm nên slogan tác phẩm ấy.

Thời gian gần đây, không ít chủ phim đã đi quá đà trong việc quảng cáo phim. Họ sử dụng ngôn từ cốt chỉ tạo sự tò mò buộc khán giả phải tới rạp. Đã không ít người đi đường phải ngoái đầu lại như không tin vào mắt mình khi nhìn thấy câu “Em ơi, hãy tha cho anh đi” (Yêu lầm hoạn thư); hay “Hãy củ cải em đi” (Sự thật về tình yêu) khi nhìn thấy các pano quảng cáo phim đầy trên đường.

Thậm chí, không chỉ có phim nước ngoài, dịp Tết vừa qua, một nhà sản xuất phim Việt cũng gây sốc không kém bằng câu “Con trai cũng thích, con gái cũng thèm” (Trai nhảy).

Củng Lợi trong phim “Hoàng Kim Giáp”. Ảnh: Sony Pictures Classics.

Và hãy cùng đọc đoạn quảng cáo bằng câu chữ sau đây trong poster bộ phim Thượng đế bó tay: “Đang ngất ngây như con gà tây từ công danh đến duyên tình, Richard ngỡ ngàng càng cua khi biết mình chỉ là con nuôi. Richard lao vào con đường tìm lại anh sinh chị đẻ của mình… Bộ đôi bố mẹ nuôi giàu có vẫn nhăn nhó, còn cặp đôi bố mẹ đẻ thì nghèo nàn vẫn lên sàn (nhảy)… Cuộc đời này thật dã man như con ngan”. Rồi tiếp: “Chàng là sinh viên khù khờ, còn nàng là cô gái xương rồng nhất trên đời… Mải mê kiếm tìm một nửa của mình – sự mới mẻ, không ràng buộc vẫn lôi cuốn họ tìm đến nhau như hai kẻ ăn vụng cần sẻ chia nỗi cô đơn sau mỗi lần vấp ngã… (phim Rất giống tình yêu).

Thị trường quảng cáo tại Việt Nam ngày càng phát triển thì nhu cầu nguồn nhân lực ngành quảng cáo càng lên cơn sốt. Những copywriter (người viết lời quảng cáo) càng được săn đón. Và như vậy, các cô gái thích đùa với chữ càng lúc càng “có giá”.

Theo Mai Hân, một copywriter thì đây là một công việc rất đa dạng. “Có khi là viết quảng cáo trên truyền hình, trên radio, viết lời và kịch bản cho phim quảng cáo, viết tựa và nội dung quảng cáo trên báo chí, thông điệp truyền thông cho khuyến mãi hoặc thông cáo báo chí… Nhiều người cứ nghĩ copywriter chỉ viết slogan thì chưa đủ”, Hân khẳng định.

Với copywriter, “đem chữ ra giỡn” chính là “sắp xếp chúng sao cho đạt hiệu quả nhất”. Chi, một nữ copywriter đùa: “Nếu nói bán chữ thì người ta tưởng là giáo viên hay nhà văn, nhà thơ nên ai hỏi em làm gì, em nói em làm nghề giỡn với chữ nghĩa”.

Nói vậy, nhưng “giỡn không có nghĩa là coi thường chữ nghĩa mà làm thế nào để đầu óc mình lúc nào cũng vui vẻ, tỉnh táo mà nghĩ ra nhiều câu slogan hay hoặc các lời quảng cáo cho hay”. Với Nhung, mỗi lần xem một quảng cáo hay trên truyền hình, cô như người “chập chập”. Cứ nhẩm đi nhẩm lại lời của mẩu quảng cáo đó. Nhung giải thích: “Em muốn thử xem có thể hay hơn được không?”.

Với các nữ copywriter, đôi lúc sự ganh tỵ theo kiểu “nhi nữ thường tình” lại là một động lực cho họ nỗ lực. Khanh nói: “Người ta làm được, tại sao mình không? Vấn đề là có ý tưởng và sử dụng từ ngữ sao để diễn đạt ý tưởng đó tốt nhất. Dĩ nhiên cũng vẫn là bao nhiêu từ ngữ đấy thôi, nhưng ai sáng tạo và thuyết phục hơn thì người ấy sẽ thành công hơn”.

Mức lương khoảng 3 đến 15 triệu đồng/tháng là một trong những hấp lực làm không ít bạn gái trẻ muốn vào nghề này. Hiện nay, các đại học ở Việt Nam hầu như chưa có nơi nào đào tạo nghề copywriter một cách bài bản. Chính thế, đây là nghề của sự tự học. Các copywriter nữ luôn kè kè quyển sổ ghi những từ tiếng Việt “hay hay, lạ lạ” mà họ bắt gặp trong sách vở hoặc trên báo, mạng Internet.

Có khá nhiều cô có “vật bất ly thân” là từ điển tiếng Việt, số khác lại hay đọc thơ. Như Thanh lý giải: “Thơ thường hàm súc, cô đọng, giàu hình ảnh, ý nghĩa. Đọc thơ rất tốt cho nghề copywriter”. Còn lý do của việc mang theo từ điển tiếng Việt là vì: “Ai cũng nghĩ mình là người Việt, hiển nhiên rành tiếng Việt, nhưng điều đó em nghĩ chưa chính xác lắm. Tiếng Việt phong phú và đa dạng trong khi vốn từ vựng mỗi ngày mình dùng lại cố định”.

Những vui buồn nghề nghiệp

Khi các mẩu quảng cáo được tung ra thị trường, các copywriter cứ lâng lâng sung sướng. Khánh kể: “Lần đầu tiên, ý tưởng của em được khách hàng chấp nhận, nhìn những tờ rơi có slogan của mình bay đi khắp nơi, em sung sướng đến phát khóc”. Tâm tình của Khánh cũng là của chung nhiều nữ copywriter. Niềm vui nghề nghiệp của họ không chỉ vì thu nhập mà mỗi một slogan còn là thành quả của sự vắt óc sáng tạo và đam mê không ngừng nghỉ.

Các nữ copywriter có những trò đùa tếu rất “độc chiêu”. Tường Vân kể: “Tụi em thường họp nhóm vào cuối tuần, ngồi một lúc thế nào cũng bày trò cải biên slogan. Ai có câu cải biên được cả nhóm công nhận là tếu nhất sẽ được cả nhóm trả tiền ăn sáng”. Vân giải thích: “Thật ra, nhại theo slogan không phải là có ý xấu. Chỉ có những slogan thật hay mới làm tụi em chú ý. Nhại họ thật, nhưng trong lòng rất ngưỡng mộ ai đã sáng tạo ra chúng… Khi nhại một slogan cũng là lúc tụi em mong muốn mình sẽ nỗ lực để có được những slogan hay như vậy”. Với một số bạn khác, việc slogan của mình bị nhại lại là niềm vui, bởi vì “người ta có chú ý mới nhớ, mà nhớ slogan tức là nhớ thương hiệu. Vậy là đúng mục đích, yêu cầu rồi”.

Những nỗi buồn nghề nghiệp của các copywriter cũng rất đặc trưng. Hằng tâm sự: “Mình đau đầu suốt cả tháng trời để nghĩ ra 3 slogan. Khách hàng chê ỏng chê eo rồi ra về. 6 tháng sau, một trong ba câu của mình hiên ngang xuất hiện trên sản phẩm của họ. Mình tức điên người nhưng biết sao được. Kiện ai? Tiền và thời gian đi kiện cũng còn hơn mình để thời gian và công sức đó để sáng tạo ra cái khác”.

Còn Trang thì ấm ức khi nhiều người cứ trêu quảng cáo Việt Nam… buồn cười quá! Copywriter viết slogan dài cả cây số không ai nhớ nổi, còn phim quảng cáo thì phần lớn ra rả về sản phẩm như mấy người bán thuốc dỏm đi bán dạo. Cô nói thêm: “Mà nghĩ kỹ thấy họ nói cũng đúng nên thấy buồn. Slogan của các thương hiệu nước ngoài rất ngắn, chỉ đôi ba chữ nhưng độc đáo. Bởi vậy, tụi em nhất định sẽ cố gắng để tạo ra các slogan thế nào cho thật ngắn mà thật hay, dù biết thay đổi thói quen thích nói nhiều về sản phẩm của mình là một việc làm rất khó!”.